บทความวิชาการ
การทำให้เชื้อหมดฤทธิ์ (inactivation) ในการผลิตวัคซีนเชื้อตาย
ชื่อบทความ การทำให้เชื้อหมดฤทธิ์ (inactivation) ในการผลิตวัคซีนเชื้อตาย
ผู้เขียนบทความ ภก.ศิโรตม์ คชภูมิ, นศภ.นิยตา สุวรรณเกิด, นศภ.ภคพงศ์ พัฒนากุล และ นศภ.พิชญธิดา สุขานนท์
สถาบันหลัก สถานเสาวภา สภากาชาดไทย
รหัสกิจกรรม 5003-1-000-001-01-2569
ผู้ผลิตบทความ สถานเสาวภา สภากาชาดไทย
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 02 ม.ค. 2569
วันที่หมดอายุ 01 ม.ค. 2570
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
วัคซีนชนิดเชื้อตาย (Inactivated vaccine) เป็นวัคซีนที่ผลิตจากไวรัสหรือแบคทีเรียที่ถูกทำให้หมดฤทธิ์ โดย การทำให้เชื้อหมดฤทธิ์ (inactivation) มีทั้งวิธีทางเคมี เช่น การใช้ฟอร์มาลดีไฮด์, β-propiolactone, ฟีนอล INA หรือซอราเลน และวิธีกายภาพ เช่น การให้ความร้อน รังสี UV หรือรังสีแกมมา ซึ่งแต่ละวิธีจะมีกลไกลที่แตกต่างกัน มีปัจจัยและความเหมาะตามชนิดของเชื้อที่ต้องการจะทำให้หมดฤทธิ์ การใช้สารเคมีจะต้องมีวิธีในการกำจัดสารตกค้างที่เหมาะสม และหลังการทำให้เชื้อหมดฤทธิ์ และจำเป็นต้องมีการทดสอบประสิทธิภาพของกระบวนการ (inactivation test) เพื่อยืนยันว่าไม่มีเชื้อที่ยังมีชีวิตหรือสารพิษหลงเหลือจากการทำให้หมดฤทธิ์ เพื่อให้มั่นใจว่าวัคซีนปลอดภัยและมีประสิทธิภาพก่อนนำไปใช้
คำสำคัญ
วัคซีนเชื้อตาย, Inactivated vaccine, Formaldehyde, β-propiolactone, inactivation test