การถูกงูกัด (Snakebite Envenoming) ยังคงเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญ โดยเฉพาะประเทศไทยซึ่งตั้งอยู่ในเขตร้อนใกล้เส้นศูนย์สูตร ทำให้ภูมิอากาศของประเทศมีลักษณะร้อนชื้น เอื้อต่อการอยู่ของสัตว์มีพิษหลากหลายชนิด ในปัจจุบันแม้จะมีเซรุ่มแก้พิษงูจากพลาสมาสัตว์เป็นการรักษามาตรฐาน แต่ยังมีข้อจำกัดอยู่หลายประการ ทั้งความจำเพาะต่อสายพันธุ์ของงูและความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ บทความนี้มีจุดประสงค์ในการนำเสนอแนวทางในการพัฒนาเซรุ่มแก้พิษงูแบบ Broad-spectrum ด้วยเทคโนโลยีต่างๆ เช่น รีคอมบิแนนท์แอนติบอดี (Recombinant antibodies) จากมนุษย์ที่มีภูมิคุ้มกันสูง และสารยับยั้งโมเลกุลขนาดเล็ก (Small Molecule Inhibitors หรือ SMIs) ซึ่งมุ่งเน้นในการต่อต้านพิษงูหลากหลายชนิดและลดความเสี่ยงในการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ อย่างไรก็ตามแนวทางการพัฒนานี้ขึ้นอยู่ความร่วมมือระหว่างประเทศ การลงทุนด้านการวิจัยอย่างต่อเนื่อง และการวางระบบการเข้าถึงอย่างทั่วถึง เพื่อให้สามารถตอบสนองเป้าหมายขององค์การอนามัยโลก (WHO) ในการลดการเสียชีวิตและความพิการจากงูกัดลงครึ่งหนึ่งภายในปี ค.ศ. 2030 การรักษาผู้ป่วยที่ได้รับพิษงูยังคงพึ่งพาเซรุ่มแก้พิษงูที่ผลิตจากสัตว์ขนาดใหญ่ผ่านกระบวนการกระตุ้นภูมิคุ้มกันในสัตว์ แม้เซรุ่มดังกล่าวจะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้ แต่ยังมีข้อจำกัดทางด้านความจำเพาะต่อสายพันธุ์ของงู และความเสี่ยงในการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ เช่น อาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) หรือ serum sickness นอกจากนี้ กระบวนการผลิตเซรุ่มยังมีความซับซ้อนและต้นทุนสูง จึงมีการศึกษาเพื่อหาแนวทางพัฒนาในการสร้างเซรุ่มแก้พิษงูแบบ Broad-spectrum ที่สามารถต่อต้านพิษงูได้หลากหลายชนิด โดยอาศัยความก้าวหน้าทาง venomics และเทคนิคระดับโมเลกุล เช่น proteomics, transcriptomics และ genomics รวมไปถึงการพัฒนาสารยับยั้งโมเลกุลขนาดเล็ก (Small Molecule Inhibitors : SMIs) และรีคอมบิแนนท์แอนติบอดี (Recombinant antibodies) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการต่อต้านพิษงู ลดความเสี่ยงต่อผู้ป่วย และลดข้อจำกัดด้านการผลิต ความก้าวหน้าเหล่านี้แสดงถึงทิศทางใหม่ของการพัฒนาเซรุ่มแก้พิษงูสมัยใหม่ที่มีศักยภาพในการตอบสนองต่อความท้าทายของพิษงูหลากหลายสายพันธุ์ได้อย่างครอบคลุมและปลอดภัยยิ่งขึ้น

Antivenom, Snakebite Envenoming, Small Molecule Inhibitors (SMIs), Broad-spectrum antivenom