บทความวิชาการ
ความเสี่ยงของการสูบบุหรี่ต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและประโยชน์ของการเลิกบุหรี่: หลักฐานเชิงกลไกและ เชิงระบาดวิทยา
ชื่อบทความ ความเสี่ยงของการสูบบุหรี่ต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและประโยชน์ของการเลิกบุหรี่: หลักฐานเชิงกลไกและ เชิงระบาดวิทยา
ผู้เขียนบทความ อ.ภญ.โฉมคนางค์ ภูมิสายดร
สถาบันหลัก มูลนิธิเภสัชกรรมชุมชน
รหัสกิจกรรม 5004-1-000-002-12-2568
ผู้ผลิตบทความ มูลนิธิเภสัชกรรมชุมชน
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 30 ธ.ค. 2568
วันที่หมดอายุ 29 ธ.ค. 2569
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สามารถป้องกันได้ของโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมองและเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรทั่วโลก บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนและสังเคราะห์หลักฐานทางวิชาการเกี่ยวกับกลไกทางชีวภาพและพยาธิสรีรวิทยาที่เชื่อมโยงการสูบบุหรี่กับการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ โดยครอบคลุมตั้งแต่ระดับโมเลกุล ระดับเซลล์ และระดับระบบ รวมถึงการอธิบายความเสี่ยงเชิงปริมาณของการสูบบุหรี่ต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด และประโยชน์ของการเลิกบุหรี่ต่อการลดความเสี่ยงทั้งในระยะสั้นและระยะยาว หลักฐานจำนวนมากแสดงให้เห็นว่าการสูบบุหรี่เร่งกระบวนการเกิดโรคหลอดเลือดแดงแข็งผ่านกลไกสำคัญ ได้แก่ oxidative stress การอักเสบเรื้อรังของผนังหลอดเลือด ภาวะเลือดแข็งตัวง่าย ความผิดปกติของไขมันในเลือด การกระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติก และภาวะขาดออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจจากคาร์บอนมอนอกไซด์ กลไกเหล่านี้เชื่อมโยงกันและนำไปสู่ความไม่เสถียรของคราบพลัค(Plaque) การเกิดลิ่มเลือดอุดตัน (Thrombosis) และการแสดงออกทางคลินิกของกลุ่มอาการหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน (acute coronary syndrome; ACS) บทความยังเน้นบทบาทของเภสัชกรในการประเมินความเสี่ยง การให้คำปรึกษาเลิกบุหรี่ และการป้องกันเหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือดซ้ำ โดยชี้ให้เห็นว่าการเลิกบุหรี่เป็นการแทรกแซงที่ให้ประโยชน์สูงและเกิดผลรวดเร็ว แม้ในผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือดอยู่แล้ว
คำสำคัญ
การสูบบุหรี่, การเลิกบุหรี่, โรคหลอดเลือดหัวใจ, กลุ่มอาการหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน, พยาธิ สรีรวิทยา, บทบาทเภสัชกรคลินิก