บทคัดย่อ
การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สามารถป้องกันได้ของโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมองและเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรทั่วโลก บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนและสังเคราะห์หลักฐานทางวิชาการเกี่ยวกับกลไกทางชีวภาพและพยาธิสรีรวิทยาที่เชื่อมโยงการสูบบุหรี่กับการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ โดยครอบคลุมตั้งแต่ระดับโมเลกุล ระดับเซลล์ และระดับระบบ รวมถึงการอธิบายความเสี่ยงเชิงปริมาณของการสูบบุหรี่ต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด และประโยชน์ของการเลิกบุหรี่ต่อการลดความเสี่ยงทั้งในระยะสั้นและระยะยาว หลักฐานจำนวนมากแสดงให้เห็นว่าการสูบบุหรี่เร่งกระบวนการเกิดโรคหลอดเลือดแดงแข็งผ่านกลไกสำคัญ ได้แก่ oxidative stress การอักเสบเรื้อรังของผนังหลอดเลือด ภาวะเลือดแข็งตัวง่าย ความผิดปกติของไขมันในเลือด การกระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติก และภาวะขาดออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจจากคาร์บอนมอนอกไซด์ กลไกเหล่านี้เชื่อมโยงกันและนำไปสู่ความไม่เสถียรของคราบพลัค(Plaque) การเกิดลิ่มเลือดอุดตัน (Thrombosis) และการแสดงออกทางคลินิกของกลุ่มอาการหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน (acute coronary syndrome; ACS) บทความยังเน้นบทบาทของเภสัชกรในการประเมินความเสี่ยง การให้คำปรึกษาเลิกบุหรี่ และการป้องกันเหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือดซ้ำ โดยชี้ให้เห็นว่าการเลิกบุหรี่เป็นการแทรกแซงที่ให้ประโยชน์สูงและเกิดผลรวดเร็ว แม้ในผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือดอยู่แล้ว
คำสำคัญ
การสูบบุหรี่, การเลิกบุหรี่, โรคหลอดเลือดหัวใจ, กลุ่มอาการหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน, พยาธิ สรีรวิทยา, บทบาทเภสัชกรคลินิก