สมุนไพรไทยเป็นทรัพยากรชีวภาพที่มีมูลค่าสูงและเป็นรากฐานสำคัญของอุตสาหกรรมยาสมุนไพร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และผลิตภัณฑ์สุขภาพ อย่างไรก็ตาม การพัฒนาสมุนไพรไทยให้สามารถแข่งขันในตลาดสากลได้อย่างยั่งยืนนั้น จำเป็นต้องอาศัยระบบการควบคุมคุณภาพที่ครอบคลุมตั้งแต่วัตถุดิบ กระบวนการผลิต จนถึงสารสกัดและผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป โดยต้องสอดคล้องกับกฎหมายและมาตรฐานสากล เช่น WHO, Pharmacopoeia, GAP และ
GACPปัญหาสำคัญของผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทย คือความไม่สม่ำเสมอของวัตถุดิบ การระบุชนิดสมุนไพรที่คลาดเคลื่อน และการขาดข้อมูลยืนยันคุณภาพเชิงวิทยาศาสตร์ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัย ประสิทธิผล และความเชื่อมั่นของตลาด การใช้เครื่องมือสมัยใหม่ในการยืนยันเอกลักษณ์ของสมุนไพร เช่น การตรวจลักษณะทางพฤกษศาสตร์ จุลทรรศน์ DNA barcoding และ chemical fingerprinting จึงมีบทบาทสำคัญในการป้องกัน
การปลอมปนและการใช้วัตถุดิบผิดชนิดนอกจากนี้ การพัฒนาสารสกัดสมุนไพรเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมจำเป็นต้องอาศัย เทคโนโลยีการสกัดที่
เหมาะสมและระบบควบคุมคุณภาพที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ได้สารสำคัญในปริมาณที่สม่ำเสมอ โดยการเตรียมสารสกัดมาตรฐาน (standardized extract) และการตรวจวัดปริมาณสารสำคัญด้วยเทคนิควิเคราะห์ เช่น HPLC, TLC และphotometric method จะช่วยยืนยันปริมาณและคุณภาพของสารออกฤทธิ์ได้อย่างเป็นระบบสอดคล้องกับพันธกิจของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในการเป็นศูนย์กลางบริการวิชาการด้านยาสมุนไพร เครื่องสำอาง และอาหารเพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ภาควิชาเภสัชวินิจฉัยจึงได้จัดโครงการอบรมนี้เพื่อเสริมสร้างองค์ความรู้และทักษะเชิงปฏิบัติให้แก่ผู้ที่เกี่ยวข้องในห่วงโซ่อุตสาหกรรมสมุนไพร ตั้งแต่การควบคุมคุณภาพวัตถุดิบตาม Thai Herbal Pharmacopoeia หรือมาตรฐานระดับสากล การยืนยันเอกลักษณ์ของสมุนไพร
การสกัดและควบคุมคุณภาพสารสกัด ไปจนถึงการประเมินสารสำคัญและฤทธิ์ทางชีวภาพ อันจะนำไปสู่การยกระดับสมุนไพรไทยให้มีมาตรฐาน เป็นที่ยอมรับในระดับสากล และสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน

1.เพื่อเสริมสร้างความรู้และทักษะให้แก่ผู้เข้าอบรมด้านกฎหมายและมาตรฐานสมุนไพรสากล การควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ
และผลิตภัณฑ์ตาม Thai Herbal Pharmacopoeia การยืนยันชนิดและเอกลักษณ์ของสมุนไพรด้วยเทคนิคทาง
พฤกษศาสตร์ จุลทรรศน์ DNA barcoding และ chemical fingerprint ตลอดจนการพัฒนาและควบคุมคุณภาพ
สารสกัดสมุนไพรด้วยเทคโนโลยีการสกัดและเครื่องมือวิเคราะห์ เช่น TLC และ HPLC รวมถึงการประเมินสารสำคัญ
และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ
2.เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสมุนไพรและสารสกัดที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน และสามารถแข่งขันในระดับสากลได้อย่างยั่งยืน

ภาควิชาเภสัชวินิจฉัย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลโทรศัพท์: 02-644-8701ผู้ประสานงาน : นายอิทธิพล อิทธิอำนวยพันธุ์E-mail: ithipol.ith@mahidol.ac.th